SASOIA Adinekoen urriaren 1eko mobilizazioaren
aurrean Krisiaren aurrean
Adinekoen eguna dela eta, urriaren 1ean, SASOIAk parte hartzen duen "Adinekoak Krisiaren Aurrean" plataformak ekitaldi bat antolatu du gaixotasun kronikoen hiru elkarteri (AFAN, ANAPAR eta ANELA) aitorpena egiteko. Elkarte horiek alzheimerra, parkinsona eta alboko esklerosi amiotrofikoa duten pertsonen eskubideen eta premien alde lan egiten dute, eta era guztietako laguntza eta aholkularitza eskaintzen diete gaixoei, senideei eta zaintzaileei.
Parte hartu dutenak: moderatzaile gisa Teresa Marcellan Nafarroako Geriatria Elkarteko presidentea. ANELA Maribel Turía, AFAN Victoria Erice eta ANAPARen izenean Arantza Gorraiz.
Plataformak hasiera eman dio ekitaldiari, eta gogorarazi du herritarren % 20k 65 urte baino gehiago dituela, eta adin horretatik aurrera izaten direla gaixotasun mota horiek, endekapenezkoak eta sendaezinak.
Gaixotasun horien ondorioz, paziente gehienek erabateko mendekotasuna dute, eta ezinbestekoa da zaintzailea izatea. Beraz, gaixotasuna duenari ez ezik, haren senideei ere eragiten dieten gaixotasunak dira.
Hiru elkarteek labur azaldu dute zein gaixotasunekin lan egiten duten eta zein diren pazienteei eta familiei eskaintzen dizkieten zerbitzuak. Salatu dutenez, administrazioen arretak ez ditu sortzen diren beharrak asetzen.
Beraz, lan horri esker, neurri batean arindu eta arindu egiten dira administrazioek estaltzen ez dituzten zerbitzuak, bestela kontuan hartuko ez liratekeen alternatibak eskainiz. SASOIAn, gaixotasun horien ondoriozko zainketak Osasunbideak modu integralean eman behar dituela apustu egiten dugu.
Ez dugu ahaztu behar adinekoak garela elkarte horien laguntza gehien behar dugunak, biztanleria-talde horretan ematen baitira gaixotasun horiek gehien. Hala, antolatzaileek eskerrak eman dizkiete ANELA, AFAN eta ANAPAR elkarteek egindako lanari, eta txalo zaparrada bero batek amaitu du ekitaldia.
URRIAK 1 ADINEKOEN NAZIOARTEKO EGUNA
Gaur Urriak 1 Adinekoen Nazioarteko Eguna Nafarroako erretiratuen eta pentsiodunen elkarteak: AMONA, ANAPEN, ANAPP, FPJ. CCOOk, LACARRAk, NAAVARRA/COESPEk, SASOIAk eta UJP-UGTk, "Mayores frente a la crisis" koordinakundean bilduta, elkarretaratze horretarako deialdia egin dute.
Covid delakoaren drama gainditu den arren, osasun-arloko itxaron-zerrenden egoera kezkagarria da oraindik. Baliabide ekonomikoen gabezia nabarmena dela-eta, osasun-arlokoak falta dira oraindik, eta erakundea optimizatu egin behar da. Aldi berean, enpresa pribatuekiko hitzarmenari heltzen zaio, eta hori osasuna pribatizatzeko modu bat da.
Kontuan izanik adineko jendearen % 80k baino gehiagok nahiago duela gaur egun beren etxeetan bizi, Etxez Etxeko Arreta Zerbitzua behar da, eta kudeaketa publikoko Eguneko Zentroak sortu. Bereziki Iruñean, bertako Udalak ez baitu merezi Nafarroako Gobernuak eguneko zentro horietarako dituen laguntzak eskatzea ere. Baliabide materialetan, giza baliabideetan, arretaren kalitatean eta kontrol publikoan aldaketa handiak egin behar dira, baliabide materialak behar dira Mendekotasun Legeak behar guztiei erantzun puntuala eta eraginkorra eman ahal izateko.
Zaintzaileek lan-baldintza duinak izan behar dituzte, Nafarroako sektore horretarako hitzarmen kolektibo baten bidez arautuak. ELZko langileen aldeko epaia betetzeko eskatzen diogu Iruñeko Udalari. Zerbitzu hori erabat publikoa izateko helburua lortzen ez den bitartean, ezinbestekoa da kontrol publiko zorrotza egitea, zaintzaren kalitatea Egoitzetako enpresa-onuraren gainetik jartzeko.
Ukrainako gerraren ondorengo egoera larri batean gaude. Inflazioa, batez ere elikagaiena, pentsio minimo oso baxuekin eta soldata baxuekin batera, familia asko pobreziara eramaten ari dira. Bitartean, elikadura-kate handiek aparteko onurak dituzte. Hipoteken eta alokairuen eta etxebizitzaren prezioaren hazkundeak pobrezia horretan eragiten du, eta, aldi berean, Bankuen mozkinek gora egiten dute. Pentsioetarako eta gastu sozialerako aurrekontuak baliabide gehiagoz hornitu behar dira, eta horrek erreforma fiskal sakon eta aurrerakoi bat eskatzen du, bankuen eta energiaren gaineko zerga berezietan gelditu behar ez duena.
Aipamen berezia eskatzen du klima-aldaketaren mehatxu gero eta nabarmenagoak: bero-boladak, danak eta inoiz ikusi gabeko suak, aparteko lehortea eta planetak igortzen dizkigun mota guztietako abisuak. Horrek esan nahi du eredu produktiboa, energetikoa, garraioa, landa-eremuetarako laguntza, nekazaritza, abeltzaintza eta gure ohiturak aldatu behar ditugula. Bateraezina da gure ondorengoek jasango duten klima-aldaketaren aurka borrokatzea kapitalismo bor-bor batekin eta gerrekin. Gogoeta egin eta gure agintariei premiazko neurriak eskatu behar dizkiegu, Botere publikoei eskatzen diegu hirugarren adinean eta, oro har, biztanleria osoan nahikotasun ekonomikoa bermatzea. Horregatik, Estatuko Gobernu berriak pentsioak KPIaren bidez igotzeari eutsi diezaiola eskatzen dugu, eta gutxieneko pentsioak hobetu ditzala, Europako Gutun Sozialak finkatzen dituen irizpideei jarraituz, alarguntza-pentsioei dagokienez, eta genero-arrakala desagerrarazi dezala. Eta Nafarroako Gobernuari, bere eskumenak erabiliz, Gutxieneko Pentsioaren osagarria hobetzea, gutxieneko pentsioekin dauden eta beste baliabiderik ez duten adineko guztiei helaraziz.
Aurten ere, Maiorraren egun honetan, borrokan jarraitzea dagokigu, mobilizazioa baita gure bermea gauzak aldatzeko eta gure bizi-baldintzen eta pentsioen murrizketa berriak saihesteko.
urriak 1
ADINEKOAK KRISIAREN AURREAN
